Tìm hiểu về nước sơn thân thiện với môi trường

Thay vì các loại sơn nội thất truyền thống, bạn có thể tìm kiếm một giải pháp khác thay thế an toàn hơn là sử dụng các loại nước sơn thân thiện với môi trường. Bài viết sau đây của KPTCHEM sẽ cho bạn cái nhìn tổng quan hơn về chúng.

Thực trạng sử dụng sơn tại Việt Nam

Hiện nay, người tiêu dùng Việt Nam đã dành nhiều sự quan tâm hơn đến những sản phẩm xanh, an toàn không độc hại. Dẫu vậy, không phải lúc nào chúng cũng là lựa chọn hàng đầu, nhất là trong lĩnh vực vật liệu xây dựng mà sơn là một thí dụ điển hình.

Trên thị trường hiện nay, có rất nhiều sự lựa chọn với đa dạng loại nước sơn. Dù vậy, yếu tố quyết định đến lựa chọn của người tiêu dùng vẫn là giá thành hợp lý, nên nhiều người vẫn chấp nhận bỏ qua yếu tố an toàn dẫn đến việc tiềm ẩn nhiều nguy hiểm có thể khi sử dụng các loại nước sơn chứa hàm lượng VOC cao. Trong đó, chì và thủy ngân là hai chất cực độc đối với sức khỏe con người và môi trường.

Theo TS. Nguyễn Thanh Hải - chuyên gia trong lĩnh vực sơn xanh - đã chia sẻ “Không phải các loại sơn có chứa hàm lượng VOC đều gây độc hại, nhưng vấn đề quan trọng là Việt Nam cần sớm có các Quy chuẩn về hàm lượng chất này trong sơn và minh bạch hóa đến người tiêu dùng”.

Thật vậy, đến nay vẫn chưa có tiêu chuẩn chính thức cụ thể về “sơn xanh” thì người tiêu dùng nên chọn các loại sơn tự nhiên (không phải sơn nhựa) có hàm lượng VOC < 10, không chứa Formaldehyde trong thành phần, không mùi hoặc sơn nhẹ mùi.

Các thành phần của sơn

Có rất nhiều yếu tố đáng quan tâm lựa chọn sơn, từ màu sắc, nhãn hiệu, độ bóng của màng sơn cho đến khả năng lau chùi, chống thấm hay khả năng ngăn ngừa vi khuẩn và nấm mốc. Trong đó, lựa chọn màu sắc để phù hợp cho không gian phòng, hay khi cần sơn mới lại đồ dùng nội thất có thể là điều bạn quan tâm nhất. Nhưng đôi khi bạn quên mất rằng việc xem xét loại sơn được làm từ chất liệu gì cũng quan trọng không kém. Xét cho cùng, nó có thể chứa VOC và những hóa chất mạnh có thể gây hại cho sức khỏe của gia đình bạn và làm giảm chất lượng không khí trong nhà.

Về cơ bản nhất, sơn bao gồm các sắc tố tạo màu và chất kết dính (còn gọi là nhựa) để tạo độ bám dính, ở dạng lỏng (còn gọi là dung môi) để sơn lên các bề mặt. Sơn latex và acrylic là sơn gốc nước, trong khi sơn gốc dầu thường dựa vào dung môi tổng hợp. Nguyên tắc nhỏ dành cho những người quan tâm đến môi trường: Sơn gốc nước, như latex và acrylic, an toàn hơn các loại sơn gốc dầu.

Sơn cũng có thể bao gồm tất cả các loại chất phụ gia để làm cho sơn mịn hơn, khô nhanh hơn, bền hơn, chống lại vết bẩn và trầy xước hoặc nâng cao một số chất lượng khác. Về mặt an toàn sinh thái, nhìn chung càng ít chất phụ gia thì càng tốt. Một số điều cần chú ý: thuốc trừ sâu (thường được tìm thấy trong sơn “kháng nấm”), chất diệt khuẩn (một chất bảo quản phổ biến) và kim loại được sử dụng trong chất màu (chẳng hạn như cadmium và crom).

Điều gì tạo nên một loại sơn thân thiện với môi trường?

Hầu hết mọi người ngày nay ít nhất đã nghe đến từ thông dụng VOC, viết tắt của cụm từ “volatile organic compounds” - là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, là những hóa chất thường thấy nhất trong nhiều loại sản phẩm thương mại và vật liệu xây dựng, được sử dụng làm chất ổn định, chất làm khô, chất làm đặc và chất bảo quản trong sơn nước.

VOC hoạt động như thế nào?

VOC được thải vào không khí dưới dạng khí và có mùi nồng nặc, độc hại - và nồng độ của chúng trong nhà cao hơn tới 10 lần so với ngoài trời. Thật không may, độc tính của chúng có thể tồn tại rất lâu sau khi mùi đã biến mất.

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường - EPA, các tác động xấu đến sức khỏe ngắn hạn và dài hạn liên quan đến VOC bao gồm các phản ứng dị ứng, đau đầu và buồn nôn đến rối loạn gan, thận và hệ thần kinh trung ương và thậm chí cả ung thư. Một số VOC cũng được biết là có thể làm hỏng tầng ozone . EPA hiện giới hạn lượng VOC trong sơn latex “có hàm lượng VOC thấp” không quá 250 gram mỗi lít (gm/l) và không quá 380 gm/l đối với sơn gốc dầu “có hàm lượng VOC thấp”.

Tốt hơn nữa đối với những người có ý thức xanh là các sản phẩm sơn “không VOC” hiện có trên thị trường. Một số loại sơn thương mại được dán nhãn như vậy có thể chứa không quá 5gm/l VOC, trong khi các công thức đơn giản hơn như sơn phấn và sơn sữa có thể hoàn toàn không có VOC. Mặc dù bạn nên thông gió cho khu vực nơi bạn đang sơn, nhưng nhược điểm của sơn có hàm lượng VOC thấp và không có mùi quá nồng trong quá trình sơn.

Làm thế nào để nhận biết loại sơn nào có ít VOC?

Các công ty sơn thường không in danh sách thành phần chi tiết trên nhãn của họ, điều này khiến việc xác định những gì có trong hộp sơn là một thách thức. Ngay cả việc xem xét bảng dữ liệu kỹ thuật trực tuyến cũng có thể không cung cấp thông tin đầy đủ.

Vậy làm thế nào bạn có thể chắc chắn rằng mình đang mua sơn thân thiện với môi trường? Kiểm tra nhãn chứng nhận thử nghiệm độc lập. Ví dụ, các loại sơn mang nhãn GREENGUARD sẽ có ít hơn 50 gam VOC mỗi lít, trong khi những loại sơn đã đạt được GREEN SEAL không thể vượt quá 50 gam VOC mỗi lít đối với sơn phẳng và 100 gam mỗi lít đối với sơn không phẳng. Bạn có thể tham khảo danh sách các tiêu chuẩn của nhãn chứng nhận cho sơn latex nội thất của EPA tại đây.

Ngoài ra, chứng nhận GreenWise cũng chỉ ra rằng các sản phẩm đã được thử nghiệm và chứng nhận bởi Coatings Research Group Inc. Tuy nhiên, vì đây là hiệp hội của các nhà sản xuất sơn nên độ tin cậy kém hơn các tổ chức độc lập.

Kết luận

Nhiều người hiện nay có xu hướng quan niệm công trình xanh là trồng nhiều cây, nhưng theo nhận định của các chuyên gia điều này chưa đủ mà đó phải là các vật liệu xây dựng, thiết kế, tiết kiệm nước,… đạt tiêu chuẩn mới được gọi là công trình xanh. Đây cũng là cơ hội cho các nhà sản xuất sơn tiết kiệm với môi trường.